![\"Wojciech](\"http:\/\/www.erodzina.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/wkilar1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Lubi\u0119 muzyk\u0119, w zasadzie ka\u017cd\u0105 jej odmian\u0119, ale nie jestem znawczyni\u0105. Nie znam tw\u00f3rc\u00f3w, raczej urzeka mnie d\u017awi\u0119k, rytm lub kompozycja. Kiedy wi\u0119c m\u00f3j syn przyszed\u0142 do mnie i zarzuci\u0142 mnie pytaniami: czy ogl\u0105da\u0142am film \u201eRejs\u201d albo \u201eDracula\u201d, bo \u201ePana Tadeusza\u201d to on zna, ale tych nie ogl\u0105da\u0142 oraz czy mamy gdzie\u015b nagrany poemat symfoniczny \u201eKrzesany\u201d, moj\u0105 g\u0142ow\u0119 wype\u0142ni\u0142y my\u015bli szybkie, jak b\u0142yskawice. Po nich za\u015b zrodzi\u0142o si\u0119 pytanie: trzynastolatek zapa\u0142a\u0142 mi\u0142o\u015bci\u0105 do klasyki filmowej? I co to jest ten \u201eKrzesany\u201d? O co tu chodzi? Wyja\u015bnienie okaza\u0142o si\u0119 nadzwyczaj proste \u2013 mia\u0142 napisa\u0107 prac\u0119 o Wojciechu Kilarze.<\/p>\n
<\/p>\n
Pierwsza my\u015bl, gdy zobaczyli\u015bmy jego zdj\u0119cia: tak, to naprawd\u0119 wielki kompozytor. Po prostu tak wygl\u0105da\u0142, jak nasze wyobra\u017cenie o osobie doskona\u0142ej w tej roli. Energiczna i twarz, i posta\u0107, w oczach b\u0142ysk z odrobin\u0105 melancholii i szale\u0144stwa, ale przede wszystkim artystyczna fryzura, zupe\u0142nie jak w kresk\u00f3wkach. Rozpocz\u0119li\u015bmy od ksi\u0105\u017cek, artyku\u0142\u00f3w i oczywi\u015bcie internetu. Wojciech Kilar urodzi\u0142 si\u0119 we Lwowie w 1932 roku, zmar\u0142 29 grudnia 2013 roku. Mia\u0142 81 lat. W m\u0142odo\u015bci potrafi\u0142 u\u017cywa\u0107 \u017cycia. Lubi\u0142 dyskretn\u0105 elegancj\u0119, bardzo dba\u0142 o wygl\u0105d, a gdy chcia\u0142 kupi\u0107 co\u015b dla siebie, wola\u0142 pojecha\u0107 do Pary\u017ca ni\u017c do PRL-owskiego sklepu w Katowicach. Du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142, lubi\u0142 luksusowe miejsca, mia\u0142 swoje ulubione hotele, restauracje itp. Lubi\u0142 dobrze zje\u015b\u0107 i nie stroni\u0142 od alkoholu – do czasu p\u0119kni\u0119cia wrzodu \u017co\u0142\u0105dka. Zdarzenie to potraktowa\u0142 jako ostrze\u017cenie, kt\u00f3re poskutkowa\u0142o zmian\u0105 dotychczasowego, hulaszczego trybu \u017cycia na bardziej spokojny.<\/p>\n
![\"Wojciech](\"http:\/\/www.erodzina.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/wkilar2.jpg\")
<\/p>\n
Podoba\u0142 si\u0119 kobietom, ale one go zawstydza\u0142y. Strza\u0142a amora ugodzi\u0142a go w szkole w Katowicach, gdzie spotka\u0142 sw\u0105 przysz\u0142\u0105 ukochan\u0105 \u017con\u0119 \u2013 Barbar\u0119 Pomianowsk\u0105. Pobrali si\u0119 dopiero po 12 latach narzecze\u0144stwa, cho\u0107 od pocz\u0105tku by\u0142a t\u0105 jedyn\u0105. To ona zapewni\u0142a mu idealne warunki do pracy i wsparcie, \u0142agodzi\u0142a spory i zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na warto\u015bci religijne. Barbara zmar\u0142a w roku 2007. Nie mieli dzieci.<\/p>\n
A potem, potem zanurzyli\u015bmy si\u0119 w otch\u0142ani muzyki\u2026 i zapomnieli\u015bmy o bo\u017cym \u015bwiecie. Przes\u0142uchali\u015bmy wi\u0119kszo\u015b\u0107 z niema\u0142ej kolekcji utwor\u00f3w Wojciecha Kilara. Wybierali\u015bmy te kompozycje, kt\u00f3rych nazwy wyda\u0142y nam si\u0119 ciekawe lub te, o kt\u00f3rych wspomina\u0142a nauczycielka syna, a tak\u017ce tytu\u0142y film\u00f3w, kt\u00f3re wydawa\u0142y nam si\u0119 znajome. Jakie\u017c by\u0142o nasze zdumienie, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 utwor\u00f3w znamy doskonale. Zaskoczy\u0142a mnie zdolno\u015b\u0107 mojego trzynastolatka do ws\u0142uchania si\u0119 w nieznane mu, trudne utwory, tak dalece odmienne od hip-hopu.<\/p>\n
<\/p>\n
Na pocz\u0105tku tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wojciecha Kilara przejawia\u0142a istotne maniery neoklasycyzmu o cechach w\u0142a\u015bciwych dla Europy. Kompozytor inspirowa\u0142 si\u0119 wyborn\u0105 klasyk\u0105 zar\u00f3wno w kontek\u015bcie kszta\u0142tu, jak i gatunku, d\u017awi\u0119k\u00f3w oraz melodyki (I i II Symfonia, Sonata na r\u00f3g i fortepian, Ma\u0142a uwertura). Kocha\u0142 Pary\u017c, i to w\u0142a\u015bnie tutaj zrodzi\u0142a si\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107, jak\u0105 obdarzy\u0142 muzyk\u0119 filmow\u0105. Zda\u0142 sobie w\u00f3wczas spraw\u0119 z tego, jakim potencja\u0142em obdarzona jest rola kompozytora muzyki filmowej i perfekcyjnie wykorzysta\u0142 \u00f3w potencja\u0142. Poznaj\u0105c zalety awangardy, nauczy\u0142 si\u0119 wciela\u0107 je we w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci tak, by stanowi\u0142y jej natchnienie i dusz\u0119. Tam te\u017c na pocz\u0105tku lat 60-tych mia\u0142 pobiera\u0107 nauki u znanej nauczycielki kompozycji Nadii Boulanger. Kiedy jednak pokaza\u0142 jej partytur\u0119 ody \u201eB\u00e8la Bart\u00f3k in memoriam\u201d stwierdzi\u0142a, \u017ce ten zaledwie 27-letni student nie potrzebuje jej wskaz\u00f3wek.<\/p>\n
Gdy wr\u00f3ci\u0142 do Polski, sta\u0142 si\u0119 wraz z Henrykiem G\u00f3reckim i Krzysztofem Pendereckim wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 nowej polskiej szko\u0142y awangardowej. By\u0142 to dla jego tw\u00f3rczo\u015bci okres wyj\u0105tkowy, czas w kt\u00f3rym powsta\u0142 m.in.: jazzuj\u0105cy Riff 62 czy G\u00e9n\u00e9rique (1963), a tak\u017ce inne utwory dedykowane ch\u00f3rom mieszanym, ch\u00f3rom dzieci\u0119cym oraz orkiestrom, dzie\u0142a na klarnet i puzon, fortepian oraz wiolonczel\u0119<\/p>\n
Lata siedemdziesi\u0105te by\u0142y dla Kilara czasem swoistej rewolucji kompozytorskiej. Udoskonali\u0142 on \u015brodki przekazu, co w absolutnie zachwycaj\u0105cy spos\u00f3b wyg\u0142adzi\u0142o w\u0142a\u015bciw\u0105 mu konwencj\u0119. Jego tradycjonalistyczne inspiracje sta\u0142y si\u0119 bardziej wyczuwalne, a to, co w tym czasie stworzy\u0142 tchn\u0119\u0142o podhala\u0144skim kolorytem i emocjami. \u201eKrzesany\u201d, napisany w 1974 roku, sta\u0142 si\u0119 niejako symbolem tw\u00f3rczych przemian i nowego nurtu w tw\u00f3rczo\u015bci. Nie bez znaczenia w odniesieniu do tw\u00f3rczo\u015bci tego okresu by\u0142 oczywi\u015bcie imponuj\u0105cy patriotyzm i przekonania religijne, kt\u00f3re odcisn\u0119\u0142y pi\u0119tno nie tylko na Kilarze, ale tak\u017ce jego sztuce.
\nObrana konwencja towarzyszy\u0142a mu w\u0142a\u015bciwie do ko\u0144ca. Wspomniana rewolucja kompozytorska sprawi\u0142a bowiem, \u017ce Kilar porzuci\u0142 na zawsze i prawie zupe\u0142nie awangardowe symbole i techniki. Wykorzystywa\u0142 ujmuj\u0105c\u0105 prostot\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej uwypukla\u0142 melodi\u0119, celebrowa\u0142 jej znaczenie, przez co bez trudu dotyka\u0142 wyrazistych emocji. W ten sam spos\u00f3b tworzy\u0142 muzyk\u0119 filmow\u0105. \u015awiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a mu m.in. muzyka do filmu \u201eDracula\u201d (1992r.), powsta\u0142a we wsp\u00f3\u0142pracy z Francisem Fordem Coppol\u0105. Niedo\u015bcignion\u0105 klas\u0105 i muzycznym wyrafinowaniem odznaczaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim kompozycje powsta\u0142e na potrzeby film\u00f3w Pola\u0144skiego i Zanussiego. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tych film\u00f3w nie by\u0142oby bez mistrzowskiej muzyki Kilara lub by\u0142yby czym\u015b zupe\u0142nie innym. Dzi\u0119ki muzyce wzruszaj\u0105 nas ca\u0142y czas, za ka\u017cdym razem, gdy je ogl\u0105damy.<\/p>\n
![\"wkilar3\"](\"http:\/\/www.erodzina.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/wkilar3.jpg\")
<\/a><\/p>\n