{"id":860,"date":"2012-01-24T02:49:44","date_gmt":"2012-01-24T02:49:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erodzina.eu\/?p=860"},"modified":"2012-01-24T02:49:44","modified_gmt":"2012-01-24T02:49:44","slug":"czas-pracy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/2012\/01\/24\/czas-pracy\/","title":{"rendered":"Czas pracy"},"content":{"rendered":"
\"\"     Podstawowy system czasu pracy, inaczej nazywany jest powszechnym systemem organizacji pracy. Co to oznacza? To znaczy, \u017ce powiniene\u015b \u015bwiadczy\u0107 prac\u0119 8 godzin na dob\u0119 i przeci\u0119tnie 40 godzin w tygodniu, w przeci\u0119tnie pi\u0119ciodniowym tygodniu pracy.<\/p>\n

Jakie istniej\u0105 odst\u0119pstwa od powszechnego systemu organizacji pracy?<\/h4>\n

Zmianowy system czasu pracy.<\/strong>
\n     Oznacza to, \u017ce powiniene\u015b \u015bwiadczy\u0107 prac\u0119 8 godzin na dob\u0119 i przeci\u0119tnie 40 godzin w tygodniu, w przeci\u0119tnie pi\u0119ciodniowym tygodniu pracy. Natomiast praca odbywa si\u0119 w r\u00f3\u017cnych godzinach pracy, a wi\u0119c zmianowo. Dla przyk\u0142adu w jednym tygodniu 7:00-15:00, a w innym 14:00-22:00. W takiej sytuacji prze\u0142o\u017cony powinien sporz\u0105dzi\u0107 dla Ciebie harmonogram czasu pracy, aby\u015b wiedzia\u0142 w jakich godzinach b\u0119dziesz pracowa\u0142.
\n
\nR\u00f3wnowa\u017cny system czasu pracy.<\/strong><\/p>\n

\nPraca w nadgodzinach mo\u017ce zosta\u0107
zlecona przez pracodawc\u0119 tylko
w przypadku konieczno\u015bci prowadzenia
akcji ratowniczej dla ochrony
\u017cycia lub zdrowia ludzkiego,
ochrony mienia lub usuni\u0119cia awarii,
ewentualnie szczeg\u00f3lnych
potrzeb pracodawcy.<\/b><\/p>\n

     W tym systemie pracujesz maksymalnie do 12 godzin na dob\u0119 i przeci\u0119tnie 40 godzin na tydzie\u0144, w przeci\u0119tnie pi\u0119ciodniowym tygodniu pracy. Poniewa\u017c pracujesz w ci\u0105gu doby do 12 godzin, jest to przed\u0142u\u017cony dobowy wymiar czasu pracy i mo\u017ce by\u0107 on zr\u00f3wnowa\u017cony albo dniami wolnymi od pracy, albo skr\u00f3ceniem normy czasu pracy w innych dniach pracy. W por\u00f3wnaniu do pracownika \u015bwiadcz\u0105cego prac\u0119 w podstawowym systemie czasu pracy, mo\u017cesz mie\u0107 w okresie rozliczeniowym wi\u0119cej dni wolnych od pracy.
\n     Por\u00f3wnuj\u0105c ten system z podstawowym systemem czasu pracy, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce pracodawca w tym wypadku gospodaruje czasem pracy pracownika w ka\u017cdym dniu w roku (bez wzgl\u0119du na wypadaj\u0105ce dni \u015bwi\u0105teczne). Dlatego prze\u0142o\u017cony powinien sporz\u0105dzi\u0107 dla ciebie harmonogram czasu pracy, aby\u015b wiedzia\u0142, w kt\u00f3re dni i w jakim wymiarze \u015bwiadczysz prac\u0119, a kt\u00f3re dni s\u0105 dla ciebie dniami wolnymi od pracy. Taki rodzaj pracy jest zwykle wykonywany w ca\u0142odobowych centrach obs\u0142ugi klienta.
\n
\nZadaniowy system pracy.<\/strong>
\n     Pracodawca wybiera to rozwi\u0105zanie w przypadku specyficznego rodzaju pracy, jej organizacji lub miejsca wykonywania pracy. System ten sprawdza si\u0119 w sytuacjach, w kt\u00f3rych pracodawca nie sprawuje bezpo\u015bredniej kontroli i nadzoru nad \u015bwiadczeniem pracy przez pracownika. Przyk\u0142ady zawod\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 tego typu system pracy to: telepraca lub przedstawiciel handlowy.
\n
\nNadgodziny \u2013 czyli przekroczenie norm czasu pracy.<\/strong>
\n     Zgodnie z kodeksem, praca w godzinach nadliczbowych, to praca wykonywana ponad obowi\u0105zuj\u0105ce pracownika normy czasu pracy oraz praca wykonywana ponad przed\u0142u\u017cony dobowy wymiar czasu pracy, wynikaj\u0105cy z obowi\u0105zuj\u0105cego pracownika systemu i rozk\u0142adu czasu pracy.
\n
[smartads]
\n     Praca w nadgodzinach mo\u017ce zosta\u0107 zlecona przez pracodawc\u0119 tylko w przypadku konieczno\u015bci prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony \u017cycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub usuni\u0119cia awarii, ewentualnie szczeg\u00f3lnych potrzeb pracodawcy. Do godzin nadliczbowych nie mo\u017cna zalicza\u0107 pracy w celu wykonywania normalnych, planowanych zada\u0144. Nadgodziny nie mog\u0105 stanowi\u0107 powtarzaj\u0105cego si\u0119 elementu organizacji pracy, stosowanego zwykle w zwi\u0105zku ze z\u0142\u0105 organizacj\u0105 pracy.<\/div>\n

<\/p>\n

Ile godzin nadliczbowych mo\u017cesz przepracowa\u0107 wg kodeksu pracy?<\/strong>
\n     Okazuje si\u0119, \u017ce nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie w obowi\u0105zuj\u0105cym prawie. Z jednej strony w kodeksie pracy w art. 151 \u00a7 3 ustawodawca okre\u015bla jedynie roczny limit pracy na 150 godzin. Zapis legislacyjny natomiast, wskazuje jedynie na graniczn\u0105 wielko\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie mo\u017ce przekroczy\u0107 150 godzin. Natomiast z drugiej w art. 151 \u00a7 4 ustawodawca upowa\u017cnia pracodawc\u0119 do okre\u015blenia innej wielko\u015bci granicznej godzin nadliczbowych w skali roku kalendarzowego. Z systemowego punktu widzenia nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce maksymalna graniczna liczba godzin nadliczbowych, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce ustali\u0107 pracodawca, mo\u017ce stanowi\u0107 do 416 godzin w skali roku kalendarzowego.
\n
[smartads]
\nNaruszenie postanowie\u0144 ochronnych w przypadku zlecania godzin nadliczbowych pracownikowi, b\u0119dzie zawsze mia\u0142o miejsce w wymiarze powy\u017cej 416 godzin nadliczbowych rocznie. Niemniej jednak pracodawcy najcz\u0119\u015bciej ustalaj\u0105 ni\u017csze limity godzin nadliczbowych. Naruszenie tych ni\u017cszych limit\u00f3w godzin mog\u0142oby by\u0107 brane pod uwag\u0119 w przypadku, gdyby pracownik pisemnie za\u017c\u0105da\u0142 zaprzestania zatrudnienia ponad ten wyliczony pracowniczy limit.
\nPracujesz w godzinach nadliczbowych je\u015bli:<\/p>\n
    \n
  • pracuj\u0105c w podstawowym systemie czasu pracy, pracujesz powy\u017cej 8 godzin na dob\u0119,<\/li>\n
  • pracuj\u0105c w skr\u00f3conych normach czasu pracy, pracujesz powy\u017cej swojej normy dobowej,<\/li>\n
  • pracuj\u0105c w r\u00f3wnowa\u017cnym systemie czasu pracy, pracujesz powy\u017cej wskazanych ci w harmonogramie czasu pracy norm dobowych.<\/li>\n<\/ul>\n

    Opr\u00f3cz wy\u017cej wymienionych sytuacji podstawowych, prac\u0105 w godzinach nadliczbowych b\u0119dzie praca:<\/p>\n

      \n
    • powy\u017cej przeci\u0119tnie 40 godzin w tygodniu,<\/li>\n
    • albo powy\u017cej norm tygodniowych, przewidzianych dla pracownik\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 w skr\u00f3conych normach czasu pracy.<\/li>\n<\/ul>\n

      \"\"
      \nCo w zamian za godziny nadliczbowe?<\/strong>
      \nPracodawca mo\u017ce zrekompensowa\u0107 prac\u0119 w nadgodzinach na trzy sposoby:<\/p>\n

        \n
      • wyp\u0142aci\u0107 normalne wynagrodzenie oraz dodatek,<\/li>\n
      • wyp\u0142aci\u0107 normalne wynagrodzenie, a dodatek zrekompensowa\u0107 czasem wolnym od pracy. W tym przypadku nie musisz sk\u0142ada\u0107 \u017cadnego wniosku, aby pracodawca udzieli\u0142 ci czasu wolnego. Co wa\u017cne, pracodawca ma obowi\u0105zek udzieli\u0107 ci czasu wolnego w wymiarze o po\u0142ow\u0119 wy\u017cszym, ni\u017c liczba przepracowanych nadgodzin. Czyli za 1h pracy otrzymasz 1,5h wolnego.<\/li>\n
      • wyp\u0142aci\u0107 normalne wynagrodzenie, a dodatek zrekompensowa\u0107 czasem wolnym od pracy, udzielonym na tw\u00f3j wniosek. W tym przypadku z\u0142o\u017cenie wniosku jest niezb\u0119dne. We wniosku okre\u015blasz termin, w kt\u00f3rym chcesz dokona\u0107 odbioru. Niemniej jednak wniosek nie jest wi\u0105\u017c\u0105cy dla pracodawcy, to on decyduje czy w konkretnych okoliczno\u015bciach korzystne jest udzielenie czasu wolnego czy wyp\u0142ata dodatkowego wynagrodzenia. R\u00f3\u017cni si\u0119 tak\u017ce wielko\u015b\u0107 przyznanego czasu wolnego. Pracodawca ma obowi\u0105zek udzielenia czasu wolnego1:1 (za 1h nadliczbow\u0105 otrzymasz 1h do odbioru), czyli jest to mniej korzystne ni\u017c sytuacja opisana w pkt.2, ale tu masz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybrania terminu, oczywi\u015bcie za zgod\u0105 pracodawcy.\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n

        <\/p>\n

        Praca w niedziele i \u015bwi\u0119ta.<\/strong>
        \n     Jak nale\u017cy rozumie\u0107 termin niedziela i \u015bwi\u0119ta? Definicja tych dni w prawie pracy r\u00f3\u017cni si\u0119 od definicji kalendarzowej, czyli czasu od godziny 0.00 do 24.00. Pracodawcy zwykle ustalaj\u0105 w regulaminach pracy czas, kt\u00f3ry uznawany jest za prac\u0119 w niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta, najcz\u0119\u015bciej jest to praca wykonywana pomi\u0119dzy godz. 6.00 w tym dniu do godziny 6.00 dnia nast\u0119pnego.
        \n
        \"\"
        \n     Praca w niedziel\u0119 lub \u015bwi\u0119to nie jest dozwolona dla ka\u017cdego. Zgodnie z kodeksem pracy, pracowa\u0107 w tych dniach mo\u017cna tylko w uzasadnionych przypadkach, rozumianych jako m.in. konieczno\u015b\u0107 prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony \u017cycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub \u015brodowiska albo usuni\u0119cia awarii.
        \n     Jako rekompensat\u0119 za prac\u0119 w niedziel\u0119, pracodawca ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 inny dzie\u0144 wolny w okresie 6 dni poprzedzaj\u0105cych lub nast\u0119puj\u0105cych po dniu pracy w niedziel\u0119. Je\u015bli nie zostanie to dokonane w tym czasie, to nale\u017cy dnia wolnego udzieli\u0107 do ko\u0144ca okresu rozliczeniowego, w kt\u00f3rym przypada\u0142a praca w niedziel\u0119. W przypadku pracy w \u015bwi\u0119to, pracodawca jest zobowi\u0105zany zapewni\u0107 pracownikowi inny dzie\u0144 wolny w danym okresie rozliczeniowym, w kt\u00f3rym przypada to \u015bwi\u0119to.
        \n
        [smartads]
        \n     Wa\u017cne jest to, \u017ce za prac\u0119 w niedziel\u0119 lub \u015bwi\u0119to, pracownikowi przys\u0142uguje ca\u0142y dzie\u0144 wolny, niezale\u017cnie od liczby godzin przepracowanych w niedziel\u0119 lub \u015bwi\u0119to, wi\u0119c je\u015bli przepracowa\u0142e\u015b w niedziel\u0119 np. tylko 2 godziny, to przys\u0142uguje Ci w zamian ca\u0142y dzie\u0144 wolny. Je\u015bli zdarzy si\u0119 tak, \u017ce nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci udzielenia dnia wolnego w zamian za prac\u0119 w niedziel\u0119 lub \u015bwi\u0119to w terminach okre\u015blonych w kodeksie pracy, w\u00f3wczas pracodawca obowi\u0105zany jest do wyp\u0142aty 100% wynagrodzenia za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 pracy w niedziel\u0119 lub \u015bwi\u0119to.<\/div>\n

        <\/p>\n

        Praca w sobot\u0119.<\/strong>
        \n     Aby dobrze zrozumie\u0107 kwesti\u0119 pracy w sobot\u0119, nale\u017cy zacz\u0105\u0107 od wyja\u015bnienia poj\u0119cia pi\u0119ciodniowego tygodnia pracy. Ka\u017cdy pracownik ma zagwarantowane w kodeksie pracy pi\u0119ciodniowy tydzie\u0144 pracy. Zatem opr\u00f3cz pi\u0119ciu dni pracy, ka\u017cdy powinien mie\u0107 jeszcze zagwarantowane \u015brednio dwa dni wolne, aby m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142ym tygodniu w rozumieniu kodeksowym. Na dwa dni wolne powinny sk\u0142ada\u0107 si\u0119: dzie\u0144 wolny od pracy z tytu\u0142u pi\u0119ciodniowego tygodnia pracy (np. sobota) oraz niedziela lub dzie\u0144 wolny za prac\u0119 w niedziel\u0119. Nale\u017cy tu zaznaczy\u0107, \u017ce z tytu\u0142u pi\u0119ciodniowego tygodnia pracy, dniem wolnym nie musi by\u0107 zawsze sobota. Jest to jednak najcz\u0119stszy przypadek dnia wolnego, szczeg\u00f3lnie dla pracownik\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 w podstawowym systemie czasu pracy, czyli takich, dla kt\u00f3rych w regulaminie pracy napisano, \u017ce pracuj\u0105 od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku w godzinach 9.00-17.00.
        \n
        [smartads]
        \n     Dla pracownik\u00f3w pracuj\u0105cych w r\u00f3wnowa\u017cnym systemie czasu pracy (czyli np. we wszystkie dni tygodnia przez 24 godziny na dob\u0119), dzie\u0144 wolny z tytu\u0142u pi\u0119ciodniowego czasu pracy nie musi przypada\u0107 w sobot\u0119. Mo\u017ce to by\u0107 dowolny inny dzie\u0144 powszedni, oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem niedzieli. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce w tym przypadku mo\u017ce by\u0107 to w ka\u017cdym tygodniu inny dzie\u0144.
        \nPraca w dniu wolnym jest dopuszczalna w dw\u00f3ch przypadkach:<\/p>\n
          \n
        • konieczno\u015bci prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony \u017cycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub usuni\u0119cia awarii,<\/li>\n
        • szczeg\u00f3lnych potrzeb pracodawcy.<\/li>\n<\/ul>\n

               Pracodawca w zamian za prac\u0119 w dniu wolnym od pracy z tytu\u0142u pi\u0119ciodniowego dnia pracy, powinien udzieli\u0107 innego dnia wolnego do ko\u0144ca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z pracownikiem. Nie ma znaczenia, ile godzin pracownik pracowa\u0142 w dniu wolnym od pracy – pracownikowi przys\u0142uguje w zamian ca\u0142y dzie\u0144 wolny od pracy. W tym przypadku kodeks pracy nie przewiduje sytuacji, w kt\u00f3rej pracownik m\u00f3g\u0142by zawnioskowa\u0107 do pracodawcy, \u017ce w zamian za prac\u0119 w dniu wolnym oczekuje rekompensaty pieni\u0119\u017cnej, a nie udzielenia innego dnia wolnego. Wyj\u0105tkiem od tej regu\u0142y jest sytuacja, w kt\u00f3rej pracodawca nie ma mo\u017cliwo\u015bci rekompensaty pracy w dniu wolnym od pracy wynikaj\u0105cym z pi\u0119ciodniowego tygodnia pracy poprzez udzielnie innego dnia wolnego. Taka sytuacja ma miejsce na przyk\u0142ad wtedy, gdy dzie\u0144 ten by\u0142 ostatnim dniem okresu rozliczeniowego, wtedy pracodawca powinien zrekompensowa\u0107 prac\u0119 w tym dniu, p\u0142ac\u0105c normalne wynagrodzenie oraz dodatek za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych.
          \n
          \nDy\u017cury domowe.<\/strong>
          \n     Poj\u0119cie \u2018dy\u017cur domowy\u2019 nie jest r\u00f3wnoznaczne z czasem pracy. Pracodawca mo\u017ce zobowi\u0105za\u0107 pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowo\u015bci do wykonywania pracy wynikaj\u0105cej z umowy o prac\u0119. Dy\u017cur mo\u017ce by\u0107 pe\u0142niony w zak\u0142adzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawc\u0119, np. w domu pracownika. Czasu dy\u017curu nie wlicza si\u0119 do czasu pracy, je\u017celi podczas dy\u017curu pracownik nie wykonywa\u0142 pracy.
          \n
          [smartads]
          \n     Dy\u017cur nie mo\u017ce narusza\u0107 odpoczynku dobowego i tygodniowego. Oznacza to, \u017ce je\u017celi w danym dniu pracujesz np. 8 godzin, to pracodawca mo\u017ce zleci\u0107 najwy\u017cej 5 godzin dy\u017curu, bowiem tylko wtedy zachowany zostanie 11-godzinny odpoczynek dobowy. Niestety jak wynika z art. 151 \u00a7 5 kodeksu pracy, za czas dy\u017curu pe\u0142nionego w domu nie przys\u0142uguje ani czas wolny ani dodatkowe wynagrodzenie.<\/p>\n

          Foxy<\/i><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

               Podstawowy system czasu pracy, inaczej nazywany jest powszechnym systemem organizacji pracy. Co to oznacza? To znaczy, \u017ce powiniene\u015b \u015bwiadczy\u0107 prac\u0119 8 godzin na dob\u0119 i przeci\u0119tnie 40 godzin w tygodniu, w przeci\u0119tnie pi\u0119ciodniowym tygodniu pracy. Jakie istniej\u0105 odst\u0119pstwa od powszechnego systemu organizacji pracy? Zmianowy system czasu pracy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57,13,54],"tags":[237,283,308,388,596,813,814,815,902],"class_list":["post-860","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-foxy","category-zycie-wokol-nas","tag-czas-pracy","tag-dni-wolne","tag-dyzur","tag-harmonogram-godzin-pracy","tag-nadgodziny","tag-praca-w-niedziele","tag-praca-w-swieta","tag-praca-zmianowa","tag-regulamin-pracy","entry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/860\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erodzina.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}